TAGS

    Θεσσαλονίκη: Τα φαντάσματα του κοσμοπολιτισμού

    20/10/2020 • 08:28
    Θεσσαλονίκη: Τα φαντάσματα του κοσμοπολιτισμού
    • shares

    Η Θεσσαλονίκη είναι μία από τις αρχαιότερες πόλεις της Ευρώπης, με σχεδόν 24 αιώνες αδιάκοπης αστικής ιστορίας. Ο ένας πολιτισμός επικαθόταν πάνω στον άλλο αφήνοντας στην πόλη, εκτός από τα μνημεία του, και τα φαντάσματά του. Έτσι η Θεσσαλονίκη είναι στοιχειωμένη με φαντάσματα ενός πλούσιου παρελθόντος και φορτωμένη με σκιές και αναμνήσεις, που αποπνέουν μελαγχολία αλλά και πυροδοτούν τις αισθήσεις κατοίκων και επισκεπτών. Την αισθάνεσαι να σέρνεται ανάμεσα στις γκρίζες πολυκατοικίες της δεκαετίας του 1960, να γλιστράει στα πανάρχαια μεσαιωνικά τείχη και τις κοκκινότουβλες βυζαντινές εκκλησίες, στα εγκαταλελειμμένα τζαμιά, στις οθωμανικές κρήνες και στις εμπορικές στοές των Εβραίων, και να τρυπώνει ακόμη και μέσα στα παραλιακά καφέ, όπου οι θαμώνες απολαμβάνουν τον φραπέ τους, χαζεύοντας τα ηλιοβασιλέματα στο Θερμαϊκό κόλπο.

    Πριν από 2.340 χρόνια, όταν ο βασιλιάς της Μακεδονίας Κάσσανδρος ένωσε 17 μικρές κωμοπόλεις  της περιοχής σε μια μεγάλη πόλη που της έδωσε το όνομα της γυναίκας του, της Θεσσαλονίκης, που ήταν η αδελφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, δεν γνώριζε πως η γεωγραφία και η ιστορία θα «συνωμοτούσαν» ώστε αυτή η νέα πόλη-λιμάνι να εξελιχθεί σε «γεωστρατηγικό κλειδί» της βαλκανικής χερσονήσου για τους αιώνες που θα ακολουθούσαν. Από τότε η Θεσσαλονίκη εξελίχτηκε δυναμικά, πέρασε πολλές ιστορικές φάσεις, κι έγινε σταυροδρόμι πολιτισμών, που άφησαν εδώ τα σημάδια τους. Σήμερα η Θεσσαλονίκη, του άνω του ενός εκατομμυρίου κατοίκων, ανακτά σιγά-σιγά τον κοσμοπολίτικο χαρακτήρα της, φιλοδοξώντας ν’ αναδειχθεί σε βαλκανική και μεσογειακή μητρόπολη, όπως και κατά τους προηγούμενους αιώνες. Προσπαθεί να συμφιλιωθεί με το πολυπολιτισμικό της παρελθόν και να εξευμενίσει τα πολλά και ανήσυχα «φαντάσματά» της.

    Οι ταραγμένες δεκαετίες

    «Αυτή η πόλη είναι γεμάτη φαντάσματα», έγραψε στα απομνημονεύματα του ένας Σαλονικιός Εβραίος, επιζήσαντας του Άουσβιτς, όταν επέστρεψε το 1945 σε μια πόλη, αγνώριστη σε σχέση με  πριν τον πόλεμο. Μια πόλη που μέσα λίγες βδομάδες το 1943 έχασε το 93% της μεγάλης εβραϊκής της κοινότητας, περίπου 45.000 άτομα, που κατοικούσαν στη Θεσσαλονίκη από το 1492, όταν οι ισπανοεβραίοι Σεφαρντίμ εκδιώχθηκαν μαζικά από τον Φερδινάνδο και την Ισαβέλλα και κατέφυγαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

    Μέσα σε λιγότερο από σαράντα χρόνια (1912-1945) η Θεσσαλονίκη μεταμορφώθηκε. Αφού απελευθερώθηκε από την οθωμανική κατοχή με τους Βαλκανικούς Πολέμους και ενσωματώθηκε στην Ελλάδα, κάηκε (η μεγάλη πυρκαγιά του 1917) και αναγεννήθηκε από τις στάχτες της, άλλαξε τον πληθυσμό της και τη φυσιογνωμία της κι από ανατολίτικη, οθωμανική πόλη, απέκτησε τα σύγχρονα χαρακτηριστικά της. Οι περίπου 50.000 μουσουλμάνοι (Τούρκοι) έφυγαν από την πόλη το 1923, με τη Συνθήκη της Λωζάνης που προέβλεπε υποχρεωτική «ανταλλαγή πληθυσμών«» μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Οι μιναρέδες και τα μουσουλμανικά νεκροταφεία καταστράφηκαν για να μην θυμίζουν τους αιώνες της οθωμανική κυριαρχίας. Στη θέση τους εγκαταστάθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες Ελληνορθόδοξοι πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία, τη Σμύρνη, τη Μαύρη Θάλασσα, την Κωνσταντινούπολη, την Ανατολική Θράκη και τη Βουλγαρία, δίνοντας στην πόλη το χαρακτηρισμό της «προσφυγομάνας» ή της «πρωτεύουσας των προσφύγων». Παλιές βυζαντινές εκκλησίες που οι Τούρκοι κατακτητές μετέτρεψαν σε τζαμιά, ξανάγιναν εκκλησίες.


    Διαβάστε όλο το θέμα στο TVXS.gr
    Γράψτε το σχόλιο σας...
    30/10/2019 • 07:14

    Κομβικός παράγοντας το κίνητρο σε Λονδίνο και Νάπολι

    Προβάδισμα νίκης σε εκτός έδρας αποστολές έχουν απόψε η Λειψία, η Αμπερντίν και η Ρέϊντζερς. Με βάση το κίνητρο μπορεί να καταφέρει κάτι καλό η Γιουνάϊτεντ στο Λονδίνο ενώ ματς με πολλά γκολ περιμένουμε στη Νάπολι.